Potężne drewniane koło o średnicy 8 metrów, największe zachowane i nadal działające przy specjalnych okazjach w Europie, powoli rusza pod naporem skierowanego na nie strumienia wody. Obserwujący to ludzie mogą na własne oczy zobaczyć, jak przed 1,5 wiekiem działał główny napęd walcowni i pudlingarni.

Wielkiego zakładu metalurgicznego w Sielpi Wielkiej, w obecnym powiecie koneckim województwa świętokrzyskiego, na terenie Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego. Które powstawało w latach 20 i 30-tych XIX w. w Królestwie Polskim na podstawie programu gospodarczego opracowanego przez Stanisława Staszica, kontynuowanego przez Ksawerego Druckiego-Lubeckiego.

Prostokątny fragment skały chroni przed warunkami atmosferycznymi wiata. Tylko wprawne oko naukowca mogło dostrzec, że nierówności powierzchni tej skały powstały nie tylko w procesie naturalnej erozji, ale są śladami wielkich dinozaurów roślinożernych – zauropodów, teropodów, allozaurów i dilofzaurów.

Przy czym świadczą one, że pozostawione zostały w różnych sytuacjach, także zachowania stadnego, dotychczas nie znanego wśród tych wymarłych zwierząt. Jesteśmy w Rezerwacie przyrody Gagaty Sołtykowskie w Nadleśnictwie Stąporków, w powiecie koneckim.

Pajūris, czyli Pojurze, a w dosłownym tłumaczeniu z języka litewskiego Pomorze nazywane też powszechnie Małą Litwą, było celem kolejnej podróży studyjnej SD-P „Globtroter”. Zorganizowanej wspólnie z Centrum Informacji Turystycznej Litwy w Warszawie na zaproszenie sanatorium „Energetikas” w Świętej – po litewsku Šventoji.

Położonej tuż przy granicy z Łotwą miejscowości wypoczynkowej, wchodzącej w skład Wielkiej Połągi, znanego od 1,5 wieku nadbałtyckiego kurortu. Nie była to pierwsza nasza podróż, chociaż w znacznie zmienionym składzie ponad 20 uczestników, w tamten region tak bliskiej nam Litwy. Zarazem jednak w dosyć odległe jej strony, gdyż dzieli je od Warszawy grubo ponad 600 km i wiele godzin jazdy.