Grzegorz Micuła Ponidzie Dwumetrowe kryształy gipsu, gorejący krzak Mojżesza, najpiękniejsze polskie konie arabskie, stojące wśród pól kamienne świątki a pośród tej idyllicznej krainy spokojnie meandruje Nida. W Pińczowie dnieje Ze szczytu wzgórza spod renesansowej kaplicy świętej Anny rozciąga się panorama Pińczowa z wieżami kościołów i płynąca pośród łąk rzeka. Na stoku sąsiedniej Góry Zamkowej rosną nietypowe raczej dla naszego klimatu winnice. Pińczów był niegdyś rodową siedzibą możnego rodu Oleśnickich, był tu potężny zamek i klasztor paulinów. W połowie XVI wieku Mikołaj Oleśnicki wypędził księży i mnichów katolickich zapraszając na ich miejsce duchownych protestanckich. W Pińczowie powstało słynne gimnazjum oraz drukarnia, gdzie po raz pierwszy wydrukowano po polsku Biblię, a miasto zaczęto nazywać Sarmackimi Atenami. Bywał tu Mikołaj Rej, tu pobierał nauki Hugon Kołłątaj a w pobliskim Skrzypiowie gospodarzył pamiętnikarz Jan Chryzostom Pasek. W okolicy eksploatowano złoża jasnożółtego wapienia zwanego pińczakiem. Kamień ten w chwili wydobycia jest tak miękki, że bez problemu można go kroić nożem, ale po wyschnięciu twardnieje "na kamień." W połowie XVI wieku królewski architekt Santi Gucci urządził tu słynny warsztat, który masowo dostarczał gotowe kamienne elementy architektoniczne i rzeźby do dziś zdobiące m.in. krakowski Wawel, Kazimierz i Zamość. Dziś w miasteczku warto obejrzeć kościół parafialny i

stojący obok dawny klasztor Paulinów zwany Belwederem w którym mieści się dziś ciekawe Muzeum Regionalne z działem poświęconym kamiennej rzeźbie. Przed nim stoi pomnik Adolfa Dygasińskiego, który chodził tu do szkoły a miasto opisał w utworze "Żywot Beldonka" W pobliżu zachowana synagoga oraz klasztor Reformatów z cudownym obrazem matki Bożej Mirowskiej. Warto obejrzeć renesansowy Dom na Mirowie, gdzie według tradycji była drukarnia ariańska oraz kolekcję starej rzeźby nagrobkowej na miejscowym cmentarzu.Zwolennicy latania wybrać się mogą na wycieczkę motolotnią nad Ponidziem, jako że Aeroklub Pińczowski specjalizuje się w lotach na ultralekkich statkach powietrznych zaś miłośnicy koni mogą odwiedzić stadninę arabów w pobliskim Michałowie, gdzie na nadnidziańskich łąkach pasą się stada pięknych koni. Kajakiem lub rowerem Ponidzie to świetny teren na wycieczki rowerowe. Niewielkie odległości i mały ruch na drogach i mnóstwo ciekawych obiektów do zwiedzania. Wycieczkę rozpoczynamy od Jędrzejowa dokąd dojechać można koleją. W mieście jest niezwykle ciekawe Muzeum im. Przypkowskich z unikalną, jedną z największych na świecie kolekcją zegarów słonecznych oraz najstarsze w Polsce opactwo cystersów, sprowadzonych tu już w XII stuleciu, gdzie ostatnie lata swojego życia spędził autor Kroniki Polski, błogosławiony Wincenty Kadłubek. Do jego grobu często przyjeżdżał biskup krakowski Karol Wojtyła. Do Pińczowa wybrać możemy się kolejką wąskotorową. Niegdyś przecinała ona całe Ponidzie łącząc Jędrzejów z Wiślicą. Innym sposobem zwiedzania jest spływ Nidą.