Plan stolicy i mapa samochodowa kraju

 

 

            Irlandia nadal jest najpopularniejszym krajem europejskim, do którego w poszukiwaniu pracy wyjeżdżają Polacy, a do tych, którzy już zdołali się tam zadomowić przyjeżdżają z wizytami rodziny, przyjaciele i znajomi. Wszystkim z nich bardzo więc przyda się nowa pozycja wydawnicza DEMART-u: Plan irlandzkiej stolicy – Dublina w skali 1:17 500 na jednej oraz Mapa samochodowa Irlandii w skali 1:515 000 na drugiej stronie. Oczywiście w pierwszym przypadku z wykazem ulic i ich lokalizacją na planie, w drugim natomiast z indeksem uwzględnionych na mapie miejscowości. Złożony plan – mapa ma format 124 x 225 mm oraz miękką okładkę. (Cez)

 

Irlandia + Dublin / Dublin + Irlandia. Plan miasta i mapa samochodowa.  Wyd. DEMART, Warszawa, 2008.

DEMART: Polska Niezwykła (5)

 

 

            Ukazał się przedostatni tom cyklu „Polska Niezwykła - Turystyczne Atlasy Samochodowe” – jego pierwszej  serii w układzie regionalnym – WIELKOPOLSKA. Zamknie ją wkrótce tom ostatni – MAZOWSZE. Równocześnie  warszawskie wydawnictwo DEMART publikuje drugą serię, w mniejszym formacie, z miękkimi okładkami, w układzie wojewódzkim, które również omawiamy w miarę ich otrzymywania.

 

            Tom „Wielkopolska” obejmuje obszar kraju od linii przebiegającej nieco na zachód od Chełmży, Torunia i Sieradza na wschodzie, obejmujący Ostrów Wielkopolski, Rawicz, Szprotawę i Żagań – aż poza granicę z Niemcami na południu i dalej przez teren kraju naszego zachodniego sąsiada do punktu leżącego powyżej Kostrzyna nad Odrą na wysokości Gorzowa Wlkp. i na wschód od tego miasta aż ponad Choszczno na zachodzie, a następnie na wschód poza Chełmżę.

            Mapy drogowe oraz atrakcje turystyczne tego obszaru podzielone zostały na 19 fragmentów i tematów: Nad Drawą i Notecią; Wał Pomorski i Puszcza Notecka; Północna Wielkopolska; Krajna i Pałuki; Kujawy i Ziemia Chełmińska; Atrakcje ujścia Warty; Pojezierze Lubuskie; Od Puszczy Noteckiej po Region Kozła; Pojezierze Poznańskie; Serce Wielkopolski; Ziemia  pierwszych Piastów; Od rotundy św. Prokopa do bazyliki w Licheniu; Dolne Łużyce, Pałace, skanseny i tajemnice wojen; Nad Odrą i Obrą; Kolejarze, żużlowcy i szybownicy; Dezydery Chłapowski i inni; Wieszcz i pałace, i rock’n’roll; Piękne kościoły, straszny dwór.

            Podobnie jak w pozostałych tomach, oprócz mapy samochodowej Polski w skali 1:750 000 ze skorowidzem miejscowości na niej, poszczególne części zawierają odcinki mapy w skali 1:250 000 również ze skorowidzem miejscowości, plany większych miast, a także liczne – w sumie 384 zdjęć i ilustracji. Powtórzono za poprzednimi tomami mapy, informacje i ilustracje dotyczące atrakcji turystycznych kraju: przyrodnicze, kultury ludowej, architektury sakralnej, zamków, pałaców i dworów oraz fortyfikacji, bitew i muzeów.

            - „Przedstawiamy – piszą autorzy i wydawnictwo we wstępie – tereny niezwykle ważne w historii Polski, tu powstawały zręby naszej państwowości. Już w X w. w Gnieźnie oraz na Ostrowie Lednickim, w Poznaniu i Gieczu wzniesiono książęce siedziby…” rekomendując następnie także inne najciekawsze, ich zdaniem, miejsca i obiekty. M.in. Park Krajobrazowy im. gen. Dezyderego Chłapowskiego, czynną parowozownię w Wolsztynie, fortyfikacje, tereny grzybiarskie w puszczach oraz miejsca obserwacji ptaków w Parku Narodowym Ujście Warty, tereny dla amatorów kąpieli, żeglowania, spływów i łowienia ryb. – Mamy nadzieję – kończą – że nasz subiektywny wybór atrakcji skłoni Państwa do własnych poszukiwań i zaplanowania niezwykłych podróży. Aby to ułatwić, w tomie umieszczono również 465 opisów miejsc niezwykłych.

            Oto dwa przykłady wybrane „na chybił – trafił”.  Zdbowo ( w części Wał Pomorski i Puszcza Notecka ): Ambona-konfesjonał i cynowe kapitele. „Kościół pw. św. Józefa to bardzo niepozorna świątynia, mniejsza od niejednego z domów w Zdbowie. Budynek o konstrukcji szkieletowej wzniesiono w 1819 r. Ołtarz kościoła pochodzi z XVII w. Podobnie datowana jest niespotykanej konstrukcji ambona. Na mównicę zawieszoną na ścianie prowadzą schodki. Balustradę z malarskimi przedstawieniami ewangelistów podpiera konfesjonał. Klasyczne „dwa w jednym” wymuszone małymi wymiarami świątyni. I dalej o drugiej atrakcji: mauzoleum rodziny Rée w kształcie antycznej świątyni – dziele znakomitego architekta Karola Fryderyka Schinkela, z kapitelami jońskich kolumn wykonanych z cyny odpornej na niskie temperatury.

            I drugi przykład ( z części Serce Wielkopolski ): Owińska. Przybytek cnotliwych panien. „Klasztor cysterek w Owińskach został założony około połowy XIII w. przez książąt wielkopolskich Przemysła I i Bolesława Pobożnego, a pierwsze zakonnice przybyły tutaj Ze śląskiej Trzebnicy. Historia i wygląd klasztoru do XVIII w. znane są jedynie fragmentarycznie. Zachowane do dzisiaj obiekty mają kształt barokowy i klasycystyczny, będący efektem prac budowlanych w XVIII i XIX w. Na początku XIX w. klasztor został skasowany przez władze pruskie, które w 1838 r. umieściły w nim szpital psychiatryczny, istniejący do II wojny światowej. W 1939 r. jego pensjonariusze w liczbie około tysiąca osób zostali zamordowani przez specjalny oddział SS, a w budynkach poszpitalnych ( poza klasztorem ) umieszczono szkołę SS… i dalej o powojennych losach klasztoru oraz przylegającego do niego, ciekawego kościoła parafialnego.

            Jest to więc, tak jak wszystkie tomy tej serii, atlas nie tylko do posługiwania się nim w podróży oraz w trakcie zwiedzania, ale również po prostu do czytania i oglądania ilustracji.

 

Cezary Rudziński

 

WIELKOPOLSKA. Turystyczny atlas samochodowy z cyklu „Polska Niezwykła”. Wyd. DEMART,  Warszawa 2008, str. 256.

Przewodniki Wiedzy i Życia

 

 

            W dużej już serii pięknych i bogato ilustrowanych  przewodników Wiedzy i Życia reklamowanych na okładkach jako te, które pokazują to, co inne tylko opisują, ukazała zupełnie nowa pozycja: „Węgry”. Po raz pierwszy wydana w Wielkiej Brytanii w 2007 roku i w polskim przekładzie Marcina Kowalczyka  w 2008 roku przez  wydawnictwo Hachette Livre Polska.

            Zgodnie z formuła tej serii czytelnik znajduje w niej obszerne Wprowadzenie w pięciu częściach: Odkrywanie Węgier, Węgry na mapie, Panorama Węgier, Rok na Węgrzech i Historia Węgier. Tak np. w Panoramie Węgier przedstawione zostały ich warunki geograficzne i ogólna prezentacja kraju z informacjami o pochodzeniu Madziarów, kulturze i społeczeństwie, kwestiach politycznych i społecznych, współczesności, przyrodzie, wodach termalnych i łaźniach, architekturze – od antycznej rzymskiej, poprzez romańską, gotyk, renesans, barok, klasycyzm i secesję – po socrealizm określony mianem utylitaryzmu. Są też informacje o słynnych Węgrach i węgierskich winach. W Roku na Węgrzech są informacje o najważniejszych imprezach kulturalnych, sportowych itp. w podziale na pory roku i miesiące. Historia Węgier przedstawiona została w ogromnym skrócie, ale zawiera najważniejsze fakty, z nieco szerszym potraktowaniem okresu najnowszego.

            Najobszerniejszą część – przewodnikową – podzielono na Budapeszt oraz pięć regionów: Okolice Budapesztu, Północna Kraina Zadunajska, Południowa Kraina Zadunajska, Średniogórze Północne i Wielka Nizina Węgierska. A w nich, z masą zdjęć, ilustracji, planów i mapek uwzględniono to, co autor i wydawca uznali za najbardziej ciekawe i charakterystyczne. Pewne zaskoczenie stanowi prezentacja stolicy: Budapeszt. Krok po kroku. Układ jest przejrzysty: Rzut oka na Budapeszt, Wzgórze Zamkowe, Góra Gellérta i Tabán, Wokół Parlamentu, Centrum Pesztu, Poza Centrum a ponadto Zakupy w Budapeszcie, Rozrywki w Budapeszcie oraz Spis Ulic. Natomiast zaskoczeniem jest powtórzenie, miejscami ocierające się o plagiat, gdyż w grę wchodzą dwa przewodniki różnych autorów, w niemal niezmienionej treści i identycznym układzie graficznym wraz z lustracjami, całych stron ze wznowionego w br. przewodnika „Budapeszt” Barbary i Tadeusza Olszańskich, także omówionego przeze mnie w tym miejscu.

            Aby nie być gołosłownym. Wzgórze Zamkowe i Stare Miasto –  str. 69 w „Budapeszcie”, to „Wzgórze Zamkowe” na str. 53 w „Węgrzech”. Tekst jest nieco zmieniony, minimalnie też jedna z ilustracji, układ graficzny natomiast identyczny. Niemal, lub dosłownie – zwłaszcza układ i ilustracje, gdyż teksty są przeważnie nieco inne, a podpisy pod zdjęciami i lustracjami nieznacznie zmienione – powtórzone zostały strony 70-75 z pierwszego z tych przewodników jako 54-59 w drugim, podobnie 80-95 z „Budapesztu” jako 60-75 w „Węgrzech”, 104-110 jako 76-83, 116-123 jako 86-93 czy 130-131 jako 98-99. W części tego przewodnika poświęconej pozastołecznym regionom kraju powtórzeń oczywiście nie ma, bo być nie może. Autor prezentuje w nich najciekawsze miejscowości, miejsca, zabytki i dzieła sztuki.

            W okolicach Budapesztu: Ráckeve, Ócsa, Gödölő – oraz bardziej szczegółowo barokowy, królewski pałac w tej miejscowości, Vácrátót i Vác. Ponadto  obszerniej przedstawione, ulubione przez artystów Szentendre oraz religijną stolicę kraju – Esztergom ( Ostrzyhom ) –  i sławną w niej bazylikę, Wyszehrad, Zabegény, Nagybörzsöny i Park Narodowy Dunaj – Ipoly. Z Północnej Krainy Zadunajskiej uwzględnia ponad 20 miejscowości i miejsc, szczegółowiej prezentując  Sopron, Székesfehérvár, Kőszeg, Győr i opactwo w Pannonhalmie. W Południowej Krainie Zadunajskiej blisko 30 miejscowości, z czego szczegółowiej przedstawia Pecz, Keszthely – a w niej Pałac Festetitsów  i Veszprém.

            Średniogórze Północne to kolejnych blisko 20 miejscowości i dokładniejsza prezentacja jedynej na świecie wsi wpisanej na Listę Dziedzictwa UNESCO – Hollókő oraz Egeru  z tamtejszym zamkiem i Parku Narodowego Bükk. Wreszcie na Wielkiej Nizinie Węgierskiej  ponad 20 miejscowości i miejsc. W tym dokładniej Kesckemét, Szeged, Debreczyn, Nyiregyházę oraz jezioro Cisa i jego okolice. W sumie pozwala to poznać najważniejsze miejscowości, miejsca i zabytki kraju naszych Bratanków, znanego u nas niestety ciągle – poza Budapesztem, Balatonem i ew. jeszcze paroma miejscami – słabo.  Poznawanie Węgier z tym przewodnikiem w ręku ułatwiają wyodrębnione w specjalnych rozdziałach Informacje turystyczne: gdzie się zatrzymać, zjeść, zrobić zakupy czy rozerwać się i Informacje praktyczne, w tym na temat podróżowania do i po tym kraju. No i indeks miejscowości oraz mini słowniczek polsko - węgierski. W sumie jest to kolejna udana pozycja w tej serii przewodników.

 

Cezary Rudziński

 

WĘGRY. Przewodnik z serii Przewodniki Wiedzy i Życia. Autor Craig Turp, wyd. Hachette Livre Polska, Warszawa 2008, str. 336.

           

 

DEMART – POLSKA NIEZWYKŁA – WOJEWÓDZTWA ( 3 )

 

            Ukazały się kolejne trzy tomy turystycznych atlasów samochodowych DEMART-u „Polska niezwykła” nowej serii w układzie wojewódzkim. Po wydanych wcześniej pięciu, w tym ogólnopolskim, następne - w sumie będzie ich 14 - mają znaleźć się na półkach księgarskich  do końca br. W sprzedaży jest już również przedostatni tom pierwszej, „dużej” formatowo serii tego cyklu  w układzie regionalnym. Ostatni wydawnictwo zapowiada na koniec lipca i wówczas omówimy je łącznie.

             O tej bardzo udanej i wartościowej serii wydawniczej pisałem na tych łamach już parokrotnie w ciągu ponad roku, w miarę ukazywania się i nadsyłania nam przez wydawnictwo do recenzji kolejnych pozycji. Przypomnę więc tylko, że są to dokładne, pełnowartościowe atlasy samochodowe  wzbogacone o przewodnik turystyczny z wieloma bardzo przydatnymi informacjami: opisami najpopularniejszych szlaków turystycznych, wykazami ciekawych imprez cyklicznych, obszerną bazą noclegową. A także planami miast i mapami turystycznymi.

 

                                               DOLNOŚLĄSKIE

 

            Tom „Województwo Dolnośląskie”, tak jak wszystkie tej serii z atlasem w skali 1:300 000 oraz kartonową, lakierowaną okładką „ z uszami” ułatwiającymi jego noszenie, zapowiada na okładce zawartość przewodnikową: Karkonosze i Kotlina Kłodzka, Wrocław – polska Wenecja i Podziemne miasta. Wewnątrz przedstawionych zostało 309 niezwykłych miejsc i związanych z nimi historii, 113 ciekawych imprez, regionalna kuchnia, 2141 adresów w bazie noclegowej oraz 27 planów miast w skali 1;15 000 – 1:20 000 + Karkonoszy, Masywu Ślęży, Gór Sowich i Wzgórz Strzelińskich w skali 1:25 000 – 1:75 000,  Prezentacja największych i najważniejszych zdaniem autorów atrakcji województwa podzielona została na 11 regionów – obszarów tematycznych: Flisacy, Żużlowcy i Szybownicy; Atrakcje Łużyc; Złoto i wulkany; Wojenne pamiątki; Nie tylko stolica Dolnego Śląska; Stawy Milickie; W cieniu Śnieżki; Zamki i tajemnicze podziemia; Od Ślęży po Góry Złote; Hrabstwo Kłodzkie i Od Gór Bardzkich po Masyw Śnieżnika.

            W każdym z nich znalazły się mapy, plany, zdjęcia oraz niezliczone informacje i ciekawostki. Przykładowo: Kliczków ( Region „Atrakcje Łużyc” ) – Jak nad Loarą. Z informacją o tamtejszym zamku, najpierw XIII – wiecznej warowni księcia świdnicko – jaworskiego Bolka I Surowego przekształconej w XVI w. w zamek renesansowy. Z ciekawostką: cmentarzem zwierzęcych pupili ( w tym dwoma nagrobkami koni ) książąt zu Solms-Baruth – właścicieli zamku i romantycznego parku do 1944 roku. W części informacyjnej tego tomu zaprezentowano cztery szlaki turystyczne: Zamków Piastowskich, Cysterski, Dolnośląskich uzdrowisk i Dolnośląskich podziemi. Ponadto atrakcje województwa: przyrodnicze, architektura sakralna, zamki, pałace i twierdze oraz obiekty podziemne. Skorowidz miejscowości do mapy 1:300 000 ułatwia szybkie odszukanie potrzebnej. Tom zamyka przeglądowa mapa województwa oraz przyległych terenów Czech i Niemiec w skali 1:850 000.

 

                                               PODKARPACKIE

 

            „Województwo Podkarpackie” zapowiada na okładce zawartość przewodnikową: po Twierdzy Przemyśl, Bieszczadzkich połoninach, Drewnianych cerkwiach oraz Lwowie. Wewnątrz przedstawiono 130 niezwykłych miejsc i historii, 170 ciekawych imprez, 762 adresy w bazie noclegowej oraz 12 planów miast w skali 1:15 000 – 1:20 000 i 36 stron map turystycznych w skali 1:75 000. Nie brak oczywiście wielu innych informacji przydatnych kierowcom i turystom, skorowidza miejscowości uwzględnionych na mapach oraz przeglądowej mapy drogowej województwa wraz z przyległym obszarem Słowacji po Poprad i Ukrainy do Lwowa i po górny Dniestr. Najciekawsze miejsca i obiekty województwa omówione zostały w podziale na 10 regionów: W widłach Wisły i Sanu; W partyzanckich lasach; Z biegiem Wisłoki; Tajemnicza Rzeszowszczyzna; Od Leżajska do Jarosławia; Południowe Roztocze – Z wizyta we Lwowie; W krainie magurskich cerkwi; W dolinach Wisłoka i Sanu; Łemkowskie klimaty oraz Nad Bieszczadzkim morzem.

            Zgodnie z układem poszczególnych tomów tej serii turystycznych atlasów samochodowych, w każdej części – regionie są liczne zdjęcia, mapy, plany oraz niezliczone informacje i ciekawostki. Oto przykład wybrany „na chybił – trafił”: Łańcut ( Region „Tajemnicza Rzeszowszczyzna” ) – Nowocześni magnaci. „Łańcut od początku swej lokalizacji w 1349 roku był miejscem spotkań koronowanych głów państw, ale prawdziwy rozkwit życia kulturalnego i politycznego nastąpił tu po wybudowaniu w latach 1629-1641 przez Lubomirskich zamku” – czytamy w informacji o nim. Dalej, łącznie w 48 wierszach, przedstawiono „ w pigułce” dzieje zamku, rolę w nich m.in. ks. Izabelli Czartoryskiej, ponad 100-letnie ordynacji Potockich, wywiezienie w 1944 roku przez Alfreda III Potockiego do Wiednia 11 wagonów kolejowych najcenniejszych dzieł sztuki i pamiątek rodzinnych – po informację czym jest obecnie ten zamek.

             W części informacyjnej tomu przedstawiono pięć szlaków turystycznych: Podkarpacki Architektury Drewnianej, Dobrego Wojaka Szwejka, Naftowy, Kolejek wąskotorowych i Wodny „Błękitny San”. Ponadto inne atrakcje województwa: ukształtowanie terenu, przyrodnicze, kultura ludowa, zamki, pałace i dwory, systemy obronne oraz obiekty podziemne.  Nie brak, oczywiście, również wykazu imprez cyklicznych, prezentacji kuchni regionalnej, informacji o bazie noclegowej i przydatnych adresów. Jest ponadto przewodnik przyrodniczy z  drzewami, rybami, płazami i gadami, ptakami i ssakami występującymi na terenie województwa.

 

                                               ŚWIĘTOKRZYSKIE

 

            „Województwo Świętokrzyskie”  na okładce jako przewodnik zapowiada Gołoborza, Skamieniałości i Góry Świętokrzyskie. Wewnątrz, w części „Regiony”, prezentuje 114 niezwykłych miejsc i historii wraz z mapą samochodową lokalizującą te niezwykłości. Natomiast w „Informatorze” atrakcje województwa, 63 ciekawe imprezy, kuchnię regionalna, 763 adresy w bazie noclegowej, przewodnik przyrodniczy i geologiczny oraz wiele przydatnych adresów. W dziale „Mapy” znajduje się 10 planów miast w skali 1:10 000 – 1:20 000 oraz mapa Gór Świętokrzyskich w skali 1:75 000. Tak jak we wszystkich tomach jest również skorowidz miejscowości do mapy 1:300 000 oraz mapa drogowa województwa w skali 1:750 000.

            Najciekawsze, zdaniem autorów i wydawcy, miejsca województwa omówiono w podziale na 7 regionów: Z biegiem Czarnej i Pilicy; Cystersi i kuźnice; Cud nad Wisła i dinozaury; Mistrzowie pióra i geologiczne ciekawostki; Góry Świętokrzyskie; Wyżyna Sandomierska i W dolinie Wisły. Ze zdjęciami, planami, mapami oraz niezliczonymi informacjami i ciekawostkami. Oto kolejny ich przykład. Informacja o Ćmielowie ( Region „Wyżyna Sandomierska” ) składa się z dwu części. „Porcelanowe miasto” przedstawia w skrócie, w 66 wierszach, tę miejscowość i historię słynnej ćmielowskiej porcelany od 1790 roku, z wieloma ciekawostkami, np. o czarnej figurce ulubionego teriera Barneya prezydenta USA George’a Busha ofiarowanej mu w 2007 roku podczas wizyty w Polsce, czy o Żywym Muzeum Porcelany. Natomiast „Zamek we władaniu bobrów”  to 39-wierszowa informacja o ćmielowskim zamku i jego burzliwych dziejach, zniszczeniach zachowanych fragmentów, jakich dokonano w ostatnich latach oraz o kolonii bobrów, które osiedliły się w dawnej zamkowej fosie.

            W części informacyjnej tomu przedstawione zostały natomiast szlaki turystyczne: Sandomierski Jabłkowy, Cystersów, Zabytków techniki Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, Obiektów hydrologicznych rzeki Kamiennej, Starachowicka Kolej Wąskotorowa, Świętokrzyska  Kolejka Dojazdowa „Ciuchcia Express Pondzie” i Szlaki wodne. Ponadto inne atrakcje województwa: przyrodnicze, kultura ludowa, architektura sakralna, zamki, pałace i dwory, podziemne atrakcje oraz architektura użytkowa. Oprócz przewodnika przyrodniczego prezentującego drzewa, ryby i gady oraz ssaki występujące na terenie województwa, jest też w tym tomie przewodnik geologiczny.

            „Nasza publikacja – piszą autorzy we wstępach do każdego z omawianych tomów – to połączenie  praktycznego przewodnika z atlasem i informatorem. Sprawdza się w samochodzie, a także w czasie eskapad pieszych i rowerowych”. Dodam do tego, że są to publikacje nie tylko do posługiwania się nimi podczas podróży, ale również do czytania i oglądania zamieszczonych w nich zdjęć, planów i map w domu, gdzie można – kierując się własnymi zainteresowaniami – wybrać to, co subiektywnie okaże się najciekawsze i zaplanować wycieczki w te miejsca.

 

Cezary Rudziński

 

* POLSKA NIEZWYKŁA. Turystyczny atlas samochodowy – Województwo Dolnośląskie. Praca zbiorowa, wyd. DEMART, Warszawa 2008, str. 262. * POLSKA NIEZWYKŁA. Turystyczny atlas samochodowy – Województwo Podkarpackie. Praca zbiorowa, wyd. DEMART, Warszawa 2008, str. 206. * POLSKA NIEZWYKŁA. Turystyczny atlas samochodowy – Województwo Świętokrzyskie. Praca zbiorowa, wyd. DEMART, Warszawa 2008, str. 166.